![](https://spilter.nl/wp-content/uploads/2024/09/Wat-is-een-Versnellingskamer-Spilter-1-300x169.jpg)
“De wereld waarin we beslissingen moeten nemen wordt complex, onzeker en dynamisch. De vraag is, zijn we überhaupt als mensen toegerust om in zo’n wereld goede beslissingen te nemen? Een meer evolutionaire verklaring is dat ons brein niet met dezelfde snelheid is ontwikkeld als de wereld waarin we leven. Ik denk dat we als individu gewoon tekortschieten. Dat we letterlijk niet de capaciteiten hebben.” – Steffes.
De praktijkvoorbeelden van deze verkeerde beslissingen zijn legio. Een derde van grote ict-projecten overheid faalt. Jaarlijks leidt dit tot een verliespost voor de overheid van 4 tot 5 miljard euro. Maar ook bij productontwikkeling kosten verkeerde keuzes veel tijd en geld. Jaarlijks worden ruim 30.000 producten gelanceerd, maar 80% hiervan faalt, zo blijkt uit het onderzoek.
Verkeerde strategische besluiten komen in alle sectoren voor. Het gaat daarbij vaak om complexe beslissingen onder tijdsdruk, waar verschillende, soms tegenstrijdige, belangen spelen. Bijvoorbeeld wel of niet een nieuwe markt betreden, een fusie of belangen als werkgelegenheid en milieu. Kortom: besluiten met impact.
Zulke beslissingen vragen om meer dan automatisme, snelheid en intuïtie. Dat leidt immers niet tot de beste uitkomst. Dat bleek wel bij de bankencrisis of de teloorgang van Kodak of Nokia als marktleider. Toch zorgen tijdsdruk, groepsdynamiek, onvolledige informatie of onderbuikgevoelens vaak dat bestuurders onvoldoende beslissen op basis van ratio.
Tijdsdruk is met name een factor die een rol speelt bij het nemen van deze verkeerde beslissingen. Door tijdsdruk grijpen beslissers naar allerlei vuistregels – of snijden ze de bocht net iets te kort af. Juist dan ontstaan de grote ongelukken, letterlijk en figuurlijk. Met name omdat de wereld zo snel veranderd en businessmodellen bij wijze van spreken morgen alweer achterhaald zijn. Dan ontstaat de verleiding dat je je laat leiden door de ervaring uit het verleden. Maar deze ervaring hoeft niet relevant te zijn voor de toekomst.
Om foute beslissingen te voorkomen moeten we op zoek naar besluitvormingsmechanismen die een tegenwicht kunnen vormen tegen de denkfouten van individuen. Group Decision Support Systemen worden momenteel vaak ingezet bij complexe vraagstukken binnen het publieke domein, om daarmee versneld naar gedragen en gedegen besluitvorming te komen. Denk hierbij aan vraagstukken rond energietransitie, armoedebestrijding of veiligheid. GDSS zijn daarmee uitermate geschikt om te helpen bij het aanpakken van enkele van de problemen die Steffes heeft benoemd met betrekking tot besluitvorming. Denk hierbij aan:
GDSS-systemen bieden daarmee uitkomst in de uitdagingen die Joep Steffes blootlegt in zijn onderzoek. Door gestructureerde platforms te bieden die tijdsdruk verminderen, diversiteit in denken omarmen en emoties bij besluitvorming reduceren.
Ze faciliteren gedegen en doordachte besluitvorming door processen te documenteren en analytische ondersteuning te bieden. Met hun potentie om deelnemers te motiveren en een scala aan perspectieven te integreren, vertegenwoordigen GDSS-systemen een hoopvolle stap naar meer succesvolle strategische keuzes.