Alle bestuursorganen in Nederland – dus ook gemeentebesturen – zijn door de komst van de Omgevingswet verplicht bij het nemen van besluiten belanghebbenden te betrekken. Het uitgangspunt is dat ideeën en wensen van inwoners en ondernemers ten grondslag liggen aan nieuwe ontwikkelingen binnen de omgeving. Om dit daadwerkelijk te kunnen bewerkstelligen zijn er nog wel een aantal uitdagingen.

De kwetsbaarheid van complexe besluitvorming is een groeiende zorg in de snel veranderende wereld van vandaag. Met de toenemende complexiteit van de problemen is het van cruciaal belang dat besluitvormingsprocessen robuust en effectief zijn. De realiteit is echter dat veel van deze besluitvormingsprocessen kwetsbaar zijn.

Het gebruik van digitale hulpmiddelen bij groepsbesluitvorming heeft een revolutie teweeggebracht in de manier waarop groepen samenwerken en beslissingen nemen. Het is dan niet zonder reden dat digitale ondersteuning steeds populairder geworden is en inmiddels op grote schaal toegepast. Maar wat zijn de voor- en nadelen van het gebruik van digitale hulpmiddelen bij het nemen van groeps-besluiten.

Besluitvorming over complexe onderwerpen verloopt vaak moeizaam. Denk hierbij aan onderwerpen zoals de energietransitie of armoedebeleid. Vraagstukken waar veel mensen een mening over hebben. Dat creëert een spanningsveld, want een vuistregel is: hoe meer mensen er betrokken worden, hoe langer de besluitvorming zal duren. Dat is niet vreemd, met veel verschillende deelnemers, visies, belangen en belevingen. Hoe breng je besluitvorming dan in versnelling?

Zelfsturing (of zelforganisatie) is hot topic. Het is een belangrijke bouwsteen binnen de populaire Agile en Lean transformaties. Een succesvolle implementatie is echter nog wel een 'dingetje'. Want zeggen dat je als organisatie zelfsturend – of lean of agile - bent is namelijk wezenlijk anders dan daadwerkelijk zelfsturend zijn.

De afgelopen jaren zijn we getuige geweest van de impact van COVID-19 en de bijbehorende lockdown. We hebben daardoor in razend tempo moeten wennen aan een nieuwe manier van leven, werken en communiceren, waarbij de nadruk vooral op digitalisatie lag. Inmiddels hebben miljoenen mensen in Nederland geleerd hoe ze op afstand kunnen (samen)werken, leren en delen. We hebben met elkaar bewezen dat het anders kan. Maar kan het ook beter?

Wanneer we besluiten nemen, vooral bij complexe en belangrijke beslissingen, is onze overtuiging dat we helder denken, rationeel afwegen en vervolgens logisch oordelen. En daarmee uiteindelijk een weldoordachte keuze maken. Echter, zonder dat we ons daar bewust van zijn worden we sterk beïnvloed en heeft dit directe invloed op de kwaliteit van ons besluit.

Communicatie is een belangrijk onderdeel voor iedere organisatie, maar voor organisaties binnen de (semi-) overheid is het van nog groter belang. Bij elke boodschap die wordt gedeeld, van rapport, beleidsstuk, enquête tot campagne, iedereen leest, luistert of kijkt mee. Met dat besef is de Leidraad Factor C ontwikkeld met als doelstelling om ‘communicatie in het hart van beleid te positioneren’.

Inschrijvingen beoordelen is mensenwerk. Dat maakt het soms lastig om objectief en consequent te blijven. Leon Laureij, medeontwikkelaar van de MARK-beoordelingsmethodiek bij Rijkswaterstaat, beschrijft hoe je knelpunten kunt minimaliseren.

Gerelateerd
Bericht