Stelselonderzoek Diplomafraude Sector Zorg en Welzijn MBO

Samen met experts de systeemzwaktes achter diplomafraude blootleggen

Hoe ontstaat diplomafraude binnen mbo-opleidingen Zorg en Welzijn, welke systeemzwaktes maken deze fraude mogelijk en waar liggen de meest effectieve aangrijpingspunten om deze structureel te voorkomen?

De Inspectie van het Onderwijs wilde niet alleen afzonderlijke fraudegevallen onderzoeken, maar vooral inzicht krijgen in de onderliggende mechanismen die deze vorm van georganiseerde diplomafraude mogelijk maken. Het vraagstuk raakt onderwijsinstellingen, leerbedrijven, examencommissies, toezichthouders en uiteindelijk de kwaliteit en veiligheid van de zorg.

De uitdaging

Diplomafraude blijkt geen gevolg van één zwakke schakel, maar van een samenloop van factoren binnen een complex stelsel. Fraude ontstaat wanneer meerdere kwetsbaarheden elkaar versterken: onvoldoende toezicht op leerbedrijven, beperkte controle op praktijkexamens, onduidelijke verantwoordelijkheden, hoge werkdruk en georganiseerde beïnvloeding van betrokkenen.

Om effectieve maatregelen te ontwikkelen moest eerst inzicht ontstaan in:

  • welke dreigingen daadwerkelijk bestaan;
  • welke factoren deze dreigingen faciliteren;
  • hoe deze dreigingen vroegtijdig kunnen worden herkend;
  • welke relaties bestaan tussen oorzaken, signalen en mogelijke interventies.

Dat vroeg om een gestructureerd proces waarin experts uit verschillende disciplines gezamenlijk kennis konden opbouwen en toetsen.

Waarom Spilter is ingezet

  • Maakt meningen realtime inzichtelijk in duidelijke grafieken waarmee de sessie interactief, inhoudelijk en effectief verloopt
  • Een high impact omgeving waarbij op basis van een gestructureerde aanpak inzichten stapsgewijs worden verkregen en besluiten kunnen worden genomen.
  • Dwingt explicitering van aannames, feiten en onzekerheden, waardoor discussie wordt gevoerd op inhoud in plaats van op overtuiging
  • Voorkomt groepsdenken en dominantie van hiërarchie, doordat iedere deelnemer gelijkwaardig input levert
  • Maakt verschillen in perspectief en interpretatie zichtbaar, zodat echte dilemma’s en keuzepunten boven tafel komen
  • Vergroot de kwaliteit en uitlegbaarheid van besluiten, doordat zichtbaar is hoe oordelen tot stand zijn gekomen
  • Levert direct bruikbare output (inzichten, patronen, breuklijnen) voor vervolgacties, beleid of besluitvorming

Dit stelselonderzoek is een vervolg op de verkenning Misstanden in de zorg: er is meer aan de hand van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie van het Onderwijs. Uit de verkenning bleek dat mensen onterecht een mbo-diploma behalen door fraude met stages en praktijkexamens. In dit onderzoek keek de Inspectie van het Onderwijs naar de systeemzwaktes in de route van stage en examens naar diploma.

Waarom Spilter

Complexe stelselvraagstukken vragen om meer dan losse interviews of expertbijeenkomsten. Spilter helpt organisaties om kennis uit verschillende disciplines systematisch samen te brengen, te valideren en te vertalen naar gedragen inzichten. Door bewezen analysemethoden, interactieve Versnellingskamers en realtime besluitvormingssoftware worden onderliggende systeemzwaktes, causale verbanden en effectieve aangrijpingspunten zichtbaar. Zo ontstaat niet alleen inzicht in afzonderlijke incidenten, maar in het systeem dat deze mogelijk maakt.

Waar hebben wij al een Versnelling aangebracht​

Aanpak

Spilter ontwierp en begeleidde een meerfasig onderzoeks- en besluitvormingsproces waarin kwalitatieve expertise systematisch werd verzameld, gevalideerd en geanalyseerd.

Het traject bestond uit verschillende opeenvolgende stappen:

  1. inventarisatie van bestaande kennis via deskresearch, interviews en eerdere onderzoeken;
  2. validatie van mogelijke fraudedreigingen met een brede FANO-enquête (Feitelijk, Aannemelijk, Niet aannemelijk, Onbekend);
  3. vier Versnellingskamers waarin experts gezamenlijk de belangrijkste dreigingen prioriteerden, faciliterende factoren identificeerden, indicatoren ontwikkelden en causale verbanden onderzochten;
  4. Delphi-rondes om consensus te bereiken over kans, impact en onderlinge relaties;
  5. gezamenlijke uitwerking en toetsing van beleidsmaatregelen.

Gedurende het gehele traject ondersteunde het Spilter GDSS-platform de deelnemers met anonieme input, realtime visualisaties, automatische analyses en volledige transparantie van alle tussenresultaten. Hierdoor konden tientallen experts gelijktijdig bijdragen aan één gedeeld beeld van de problematiek.

Het traject resulteerde in een gedragen systeemanalyse van diplomafraude binnen stages en examinering.

Samen met de deelnemende experts werden:

  • de belangrijkste fraudedreigingen vastgesteld;
  • faciliterende systeemfactoren in kaart gebracht;
  • indicatoren ontwikkeld om fraude eerder te signaleren;
  • causale relaties tussen oorzaken en gevolgen zichtbaar gemaakt;
  • concrete aangrijpingspunten geformuleerd voor toezicht, beleid en uitvoering.

De opbrengsten vormden een belangrijke bouwsteen voor het stelselonderzoek van de Inspectie van het Onderwijs naar diplomafraude binnen mbo-opleidingen Zorg en Welzijn.

Opdrachtgever: Inspectie van het Onderwijs
Toepassing:

    4x een Versnellingskamer
    2x Online consultatieronde

Aantal deelnemers: +/- 30 deelnemers per bijeenkomst

Vanuit Spilter

   Jerry van Staveren
   Steven Wagemaker
   Jordy Sierat

 Duur Sessie:    240 minuten per bijeenkomst

Aanpak in detail

Achter de schermen

Gerelateerde opdrachten

National Risk Assessment Corruptie
Beoordelen van een nat project met grip en consensus
Stakeholdersanalyse defensie
Vraag een intake aan voor je opgave
Lees meer